Wprowadzenie
Polska nazwa „cukrzyca” kojarzy się z nadmiarem cukru. Bezpośrednie tłumaczenie Diabetes mellitus odnosi się do zbyt dużej produkcji słodkiego moczu przez organizm człowieka (gr. diabainein - przechodzić przez; łac. mellitus - miód). Obecnie cukrzyca uznawana jest za chorobę społeczną. Cierpi na nią ok. 5% społeczeństwa, a liczba nowych zachorowań wzrasta w szybkim tempie. Choć choroba ta ma niejednolity obraz i różne przyczyny, to wpływ nadmiaru cukru we krwi w każdym przypadku czyni w organizmie ludzkim tak samo duże spustoszenie.
Zapraszamy!
Definicja cukrzycy
Określenie „cukrzyca” charakteryzuje zespół zaburzeń metabolicznych różnego pochodzenia, które skutkują przewlekłą hiperglikemią (podwyższeniem poziomu cukru we krwi) oraz zaburzeniami przemian cukrów (węglowodanów), tłuszczów (lipidów) i białek. Zaburzenia te spowodowane są wadliwym działaniem insuliny lub jej brakiem. Skutkiem cukrzycy jest upośledzenie funkcjonowania lub uszkodzenie wielu narządów takich jak oczy, nerki, nerwy, serce i naczynia krwionośne. W stosunku do chorych na cukrzycę stosuje się określenia cukrzycy lub diabetycy, natomiast lekarz diabetolog specjalizuje się w leczeniu chorych na cukrzycę.
Cechą wspólną zaburzeń występujących w cukrzycy jest upośledzenie działania lub całkowity brak produkcji insuliny wytwarzanej przez komórki ? położone na wysepkach Langerhansa w trzustce. Insulina jest ważnym dla życia hormonem peptydowym – działa na cały organizm i bierze udział w regulowaniu wielu procesów metabolicznych. Bodźcem do wydzielania insuliny jest podwyższony poziom glukozy we krwi występujący po posiłku. Insulina zwiększa transport glukozy do wnętrza komórek organizmu, gdzie cukier ten ulega dalszym przemianom. W ten sposób następuje obniżenie stężenia glukozy we krwi. Przy braku insuliny w organizmie chorym podaje się właśnie ten hormon. Jest to pierwszy lek wyprodukowany w oparciu o techniki inżynierii genetycznej. Insulinę wytwarzają szczepy bakterii Escherichia coli, którym wszczepia się gen ludzkiej insuliny.
Cukrzyca typu 1
Cukrzyca typu 1 stanowi ok. 10% wszystkich przypadków zachorowań, a w ogólnej populacji osób do 30 rż. cierpi na nią 0,3% ludzi. Symptomy kliniczne są dość burzliwe i narastają w krótkim czasie. Cukrzyca typu 1 rozpoczyna się u dzieci i młodzieży oraz u osób dorosłych do 30 rż., a największą częstość zachorowań odnotowuje się u osób kilkunastoletnich. Choroba charakteryzuje się chwiejnym przebiegiem i wczesnym pojawianiem się powikłań, co spowodowane jest trudnością wyrównania glikemii.
czytaj dalejCukrzyca typu 2
Cukrzyca typu 2 jest najczęstszą odmianą cukrzycy – występuje u ok. 80-90% chorych. W Polsce częstość występowania cukrzycy u osób po 35. rż. ocenia się na 10-15%. Częstość występowania cukrzycy zwiększa się w kolejnych dekadach życia. Rozwój cukrzycy typu 2 może mieć podłoże genetyczne (dziedziczenie wielogenowe), ale decydującą rolę odgrywają czynniki środowiskowe. Wśród nich wymienia się otyłość brzuszną, brak aktywności fizycznej, starzenie się.
czytaj dalejObjawy cukrzycy
Główne ojawy cukrzycy to: częste i w dużej ilości oddawanie moczu (wielomocz) i związane z tym zwiększenie pragnienia (polidypsja). Objawom tym mogą towarzyszyć cechy odwodnienia organizmu takie, jak suchość skóry i błon śluzowych oraz zmniejszenie elastyczności skóry, zmęczenie, senność, rzadziej chudnięcie o nieustalonej przyczynie. Niekiedy pierwszym objawem może być kwasica i śpiączka ketonowa.
czytaj dalej